Garkad bu zulmü saklar mı?

ABD Başkanı Donald Trump’un Kudüs’ü İsrail’in resmi başkenti olarak tanıması Türkiye’nin her kesiminden büyük tepki toplamıştı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, bu tepkiyi yaptığı açıklamayla özetledi:

“Kudüs’te sergilenen zulmün ilelebet devam etmesi mümkün değildir. Bugün kendilerini Kudüs’ün sahibi sananlar yarın arkasına saklanacak ağaç dahi bulamayacaklarını bilmelidirler. Biz bu kararı asla tanımıyoruz, tanımayacağız. Trump’ın Kudüs’le ilgili bu açıklaması bizi bağlamaz. Kudüs’ü de İslam dünyasını da bağlamaz. Sen çalarsın, sen oynarsın. Olay bu.”

Erdoğan’ın “ağaç dahi bulamayacaklar” diyerek işaret ettiği ağaçsa, garkad ağacı.

Garkad ağacı, Hazreti Peygamber tarafından anılan bir ağaç. İslam Ansiklopedisi Ağaç maddesinde Kur’ân-ı Kerîm’de geçen ağaçlardan sonra garkad ağacına da değiniliyor:

“Kur’ân-ı Kerîm’de geçen ağaçlardan şecer veya şecere kelimesi hem ağaç hem de genel olarak bitki anlamında olmak üzere yirmi altı yerde geçmektedir. Bu anlamdaki kullanılış hadislerde de görülür (bk. Buhârî, “Ezân”, 160; İbnü’l-Cevzî, s. 380-382). Kur’an’da ayrıca hurma, nar, üzüm, incir ve zeytin gibi bazı ağaçlar ismen anılmakta, incir ve zeytin ağacı üzerine yemin edilmektedir (bk. et-Tîn 95/1). Yine Kur’an’da ağacın ilâhî lütuf ve kudretin eseri olarak yaratıldığı belirtilerek birçok canlının ağaç olmaksızın yaşayamayacağı gerçeğine dikkat çekilmiştir (bk. en-Nahl 16/10-11; en-Neml 27/60). Ebû Hüreyre’nin rivayet ettiği ve ilk oluşumun altı devirde meydana geldiğini anlatan hadise göre ağacın yaratılışı, yer kabuğunun ve dağların teşekkülünden sonra üçüncü devre rastlar (bk. Müslim, “Münâfıkîn”, 27; krş. Fussılet 41/9-10). Göklerde ve yerde bulunan her şeyin, güneş, ay, yıldızlar, dağlar, ağaçlar, hayvanlar ve birçok insanın Allah’a secde ettiğini ifade eden âyetlerin tefsirinde (bk. el-Hac 22/18; er-Rahmân 55/6) ağaçların secdesi, Allah’ın iradesi doğrultusunda kendi türlerinin gereğini yerine getirerek fonksiyonlarını ifa etmeleri şeklinde yorumlanmıştır (bk. Fârâbî, s. 144; Râzî, XXIII, 19-20). Çeşitli hadislerde de ağacın zikir ve tesbihte bulunduğu (bk. Tirmizî, “Hac”, 14; İbn Mâce, “Menâsik”, 15), ezanı duyduğu ve ezan okuyan hakkında hüsn-i şehâdette bulunacağı (bk. İbn Mâce, “Ezân”, 5), bir nevi haberleşme görevi yaptığı (bk. Buhârî, “Menâkıbü’l-ensâr”, 32) ifade edilir. Nitekim Müslim ve Ahmed b. Hanbel gibi bazı muhaddislerin rivayet ettiği bir hadise göre kıyamet kopmadan önce öyle bir zaman olacak ki Müslümanlar Yahudilerle savaşacak ve onları yenecekler. Bu arada Yahudiler taş veya ağaçların arkasında gizlenecekler. Ancak bunlar arkalarında yahudi bulunduğunu Müslümanlara haber verecek; “yalnız garkad (sincan dikeninin büyüğüne benzer dikenli bitki), arkasındaki Yahudi’yi saklayacak; çünkü o, Yahudi ağaçlarındandır” (Müslim, “Fiten”, 82; Müsned, III, 67).”

Vaat edilen için çalışıyoruz

İşlevi hadisle sabit bu ağaç Yahudiler için de büyük önem taşıyor. İsrail eski Dışişleri Bakanı Şimon Perez’in Başbakan olmadan önce kendisiyle yapılan bir röportajda, muhabirin her yerde gördüğü bu ağacı sorması üzerine şu cevabı vermesi bunun açık bir örneği:

“Bu bizim ağacımız, bizi koruyacak ağaçtır. Müslümanlar bizi öldürmek isteyecekler ve biz bu ağaca saklanacağız.”

Duydukları karşısında hayretini gizleyemeyen gazeteci sorar; “Madem öyle niçin onlarla sürekli savaşıyorsunuz?”

Perez’in cevabı şudur: “Biz, bize vaat edilen için çalışıyoruz!”

Ömer ibn-i Hamza (ra) tarafından bildirilen hadiste, Hz. Peygamber buyururlar ki:

“Sizler Yahudilerle muhakkak savaşacaksınız! Harp o kadar şiddetli olacaktır ki, hatta taş: ‘Ey Müslüman! Şu arkamdaki bir Yahudi’dir! Gel de onu öldür!’ diyecektir.”(Müslim, Fiten, 80)

Bu hadis üzerine hareket eden İsrailli politikacılar üzerine Arif Etik Bey’in de naklettiği bir anı var. Olay “Hulasat’ül-Beyan” tefsirinin müellifi yapan yazar Mehmet Vehbi ile İsrail Büyükelçisi arasında geçiyor.

Türkiye’ye ilk kez gelen Büyükelçi bir âlimle görüşmek istediğini bildirir, Dışişleri Bakanlığı da hem siyasetle uğraşmış, hem eser neşretmiş Mehmet Vehbi Efendi’yi tavsiye eder. İkisi bir araya gelirler.

Büyükelçi: “Peygamberiniz: ‘Bir gün gelecek yeryüzünde bir tek Yahudi kalmayacak. Bir taşın arkasına saklansa taş dile gelip haber verecek’ diyordu. Bak biz yok olmadık. Filistin’de devlet kurduk” der.

Mehmet Vehbi Efendi: “Ben Buhari’yi terceme ederken, o hadisin tercemesine gelince çok düşündüm. ‘Ya Rabbi, senin peygamberin ne söylemişse doğrudur. Ama bu iş çok zor olacak. Yahudiler bütün dünyaya dağılmış durumda. Biz bunları nasıl bulacağız derken bir gün Filistin’de devlet kurulduğunu, dünyanın her tarafına dağılan Yahudilerin Filistin’e göç ettiğini öğrenince seviniverdim’” der.

Büyükelçi “Niçin sevindiniz?” diye sorunca şu cevabı alır:

“İşimizi kolaylaştırıyorsunuz. Bizim bütün dünyayı dolaşmamıza gerek kalmayacak. Hepiniz bir araya geleceksiniz biz de sizi topluca milletlerin başına bela olmaktan kurtaracağız.”

İsrail’in dört yanında

Garkad ağacı Arabistan’da da bulunuyor. Yine İslam Ansiklopesi’nde geçen Cennetü’l Bakı  maddesinde buranın Hz. Peygamber tarafından mezarlık olarak kullanılmasına karar verilmeden önce Bakı‘ “garkad” adı verilen bir tür çalılıkla kaplı bir yer olduğu bilgisi var. Burası Resûl-i Ekrem ashabından vefat edenlerin defnedilmesi için bir yer arayarak Bakı‘ mevkiini mezarlık olarak kararlaştırmasından sonra yeni hüviyetini kazanmış.

Garkad ağacı “Sincan dikeni” ya da “Yahudi ağacı” ismiyle de biliniyor. Anadolu’da teke dikeni, şeytan ipliği, karaçalı, karadiken, kunar gibi isimleri de var. Latince adı ‘lycium’. Daha çok Akdeniz ülkeleriyle İran’da yetişiyor. 1-1,5 m boy yapan küçük ve dikenli hır çalı. Yaprakları gri-yeşil ince uzun 1.5- 2.5cm. Mayıs’ta çiçek açıyor ve çiçekleri soluk gül-pembe ya da beyaz renkli.

Bu ağaç halen İsrail’de en çok dikilen ağaçlar arasında yer alıyor, fideleri İsrailli botanikçiler tarafından üretiliyor.

Ağacın İsrailliler tarafından koruyucu olarak görülmesi, Filistinlilerin de işaret ettiği bir gerçek. 9 Ocak 2012 günü Kudüs Müftüsü Muhammed Ahmed el- Hüseyin El Fetih’in 47. kuruluş yıldönümü nedeniyle bir konuşma yaptı. Konuşma yine hadise gönderme yapıyor, şöyle diyordu:

“Yahudiler ağaçların arkasına saklanacak, ve ağaçlar dile gelerek, ‘Ey Müslüman, arkamda Yahudi saklanıyor gel onu öldür!’ diyecekler. Tüm ağaçlar böylece konuşacaklar ancak biri hariç. ‘Yahudi ağacı’ da denilen garkad ağacı konuşmayacak. İşte bu nedenle, Yahudiler evlerinin etrafına garkad ağacı dikiyorlar.”

Benzer konular